Tıbbi Birimler sayfa gölge
Menu Gölge

BİYOLOJİ

Kıl yokluğu vital fonksiyon eksikliği yaratmasa da psikolojik önemi çok büyüktür. Örneğin; hastaların bir çoğu saç dökülmesini kemoterapinin en dramatik yan etkisi olarak görürler.

Saç dökülmesi her yaştaki kadın ve erkekte düşük özgüvene, utanca, hatta depresyona neden olabilir. Tersine yüz ve vücut kıllarının kabul edilebilir olandan daha fazla olması da kıl kaybı kadar üzücü olabilir.

Evrimsel olarak kıllar öncelikle organizmayı ısı kaybından korur. Ayrıca yoğun kıl tabakası zararlı fiziksel ve kimyasal ajanlara karşı epidermisi korur. İnsan kılının bir diğer fonksiyonu da sahip olduğu duysal sinir uçları sayesinde dokunma organı rolü oynamasıdır.

Saç Yapısı

Ortadaki medulla protein yapısında trikohiyalin içeren bir cevhere sahiptir. Medullayı çevreleyen korteks kalın bir tabaka olup, uzun eksenleri shafta paralel olarak uzanan kortikal hücrelerden oluşur. İçerisinde silendirik yapıda keratinize lifler bulunur. En dışta bulunan kutikula tarafından sarmalanarak kıl bütünlüğü sağlanır.

Saç siklusu:

Anajen dönem, kıl folikülünün aktif olarak gelişip büyüdüğü dönemdir. Bu dönemde büyüme hızı maksimum olup, ayda yaklaşık 1 cm.dir.

Katajen dönemde, kıl çözülme ve küçülme aşamasındadır. Bu dönemde gövdedeki mitotik aktivite durur.

Telojen dönemde, saçlar dökülmeye başlar, dermal papilla ile kıl kökü arasındaki tüm bağlantılar kopar. Kıl kökündeki melanositlerin pigment üretimi de durur.

Herhangi bir zamanda saç foliküllerinin yaklaşık % 85-90'ı anajende, % 1'den azı katajende, % 10-15'i ise telojen evrededir. 1 günde ortalama 100 telojen saç dökülebilir. Her folikülün yaşam boyunca 10-20 kez arasında siklusa girdiği kabul edilir.

İnsan vücudunda yaklaşık 5 milyon kıl kökünün bulunduğu tahmin ediliyor. Saçlı deri ortalama 100-120 bin saç folikülü içerir. Bu sayı sarışınlarda % 10 fazla, kızıl saçlılarda ise % 10 eksik olabilir.

Kıl tipleri:

Lanugo kıl, anne karnındaki bebğin birçok yerini kaplayan ve genellikle doğumdan hemen önce dökülen yumuşak ve ince kıldır. Velus kıllar, saçlı deride ince ve zayıf 3-5 mm'lik kıllardır, ara kıl, yaklaşık 1 cm boyundaki, terminal kıl ise 1cm'den uzun kıllardır.

Kaş ve kirpik kılları da 1 cm'den kısa olmalarına karşın, terminal kıl olarak kabul edilir.